Minimalizacja opakowań

Minimalizacja opakowań zgodnie z PPWR

Od 2030 roku minimalizacja opakowań stanie się konkretnym wymogiem projektowym i wymogiem zgodności. Opakowania wprowadzane na rynek UE muszą być projektowane tak, aby ich masa i objętość były ograniczone do minimum niezbędnego do zachowania ich funkcjonalności.

W przypadku przemysłowych opakowań wielokrotnego użytku, takich jak IBC VARIBOX, tworzy to interesującą perspektywę. Minimalizacja zaczyna się od optymalizacji pojedynczego opakowania, natomiast ponowne użycie pozwala spojrzeć również szerzej: ilu nowych opakowań faktycznie potrzebuje łańcuch dostaw?

Wpisuje się to w szerszą transformację w kierunku zapobiegania powstawaniu odpadów, ponownego użycia i bardziej efektywnych systemów opakowaniowych, opisaną w VARIBOX PPWR Playbook.

Co oznacza minimalizacja opakowań zgodnie z PPWR?

Kluczowy wymóg znajduje się w art. 10 PPWR.

Od 1 stycznia 2030 r. producenci i importerzy muszą zapewnić, aby opakowania były projektowane w taki sposób, by ich masa i objętość były ograniczone do minimum niezbędnego do zapewnienia funkcjonalności, z uwzględnieniem kształtu i materiału opakowania.

Co istotne, PPWR nie określa jednego uniwersalnego procentu, o jaki każde opakowanie musi stać się lżejsze lub mniejsze. Wymóg opiera się natomiast na funkcjonalności.

Opakowanie może wykorzystywać taką ilość materiału i taką objętość, jakie są rzeczywiście potrzebne do spełniania jego funkcji, ale zbędna masa lub objętość powinny zostać wyeliminowane na etapie projektowania.

To rozróżnienie jest szczególnie ważne w przypadku opakowań przemysłowych. IBC musi bezpiecznie przechowywać zawartość, wytrzymywać napełnianie, manipulację i transport, chronić produkt oraz prawidłowo działać przez cały przewidziany okres użytkowania. W przypadku opakowań wielokrotnego użytku pojemnik musi również zachować przydatność do wielokrotnego użycia.

Bardziej trafne pytanie brzmi:

Jak określić, co jest rzeczywiście niezbędne?

PPWR nie pozostawia definicji „niezbędności” całkowicie otwartej na interpretację. Załącznik IV określa kryteria wydajności, które należy uwzględnić przy ocenie minimalnej niezbędnej masy i objętości opakowania.

Kryteria te obejmują takie czynniki jak ochrona produktu, procesy produkcji opakowań, logistyka, funkcjonalność opakowania, wymogi informacyjne, higiena i bezpieczeństwo oraz wymogi prawne.

Jest to ważne, ponieważ minimalizacja nigdy nie powinna odbywać się kosztem podstawowej funkcji opakowania.

Opakowanie może wymagać odporności na uderzenia, piętrzenie, ściskanie lub inne obciążenia występujące w całym łańcuchu dostaw. Wymogi dotyczące higieny, bezpieczeństwa i przepisów również mogą określać, co jest niezbędne.

W przypadku przemysłowych opakowań wielokrotnego użytku szczególnego znaczenia nabiera trwałość. Pojemnik wielokrotnego użytku musi być wystarczająco wytrzymały, aby wielokrotnie spełniać swoją funkcję. Usuwanie materiału niezbędnego do zapewnienia bezpiecznego i wielokrotnego użytkowania nie stanowiłoby skutecznej minimalizacji.

Wyzwanie polega na wyeliminowaniu tego, co zbędne, przy jednoczesnym zachowaniu wszystkiego, co jest potrzebne, aby opakowanie spełniało swoją zamierzoną funkcję.

Bez zbędnych opakowań tylko po to, by produkt wyglądał na większy

PPWR odnosi się również do cech opakowań, które zwiększają objętość, nie pełniąc przy tym niezbędnej funkcji opakowaniowej.

Elementy takie jak fałszywe dna i zbędne warstwy nie mogą być dodawane wyłącznie w celu zwiększenia postrzeganej objętości produktu, jeśli nie można ich uzasadnić odpowiednimi kryteriami wydajności.

Sam marketing i akceptacja konsumentów nie powinny uzasadniać dodatkowej masy lub objętości opakowania. Rozporządzenie przewiduje określone wyjątki, ale ogólna zasada jest jasna: dodatkowe opakowanie wymaga uzasadnienia funkcjonalnego.

W przypadku opakowań przemysłowych wzmacnia to przekonanie, że decyzje projektowe powinny być coraz ściślej powiązane z parametrami użytkowymi. Jeśli dodatkowy materiał, objętość lub określona cecha konstrukcyjna są niezbędne ze względów bezpieczeństwa, ochrony, logistyki lub innej uznanej funkcji, istnieje dla nich uzasadnienie. Jeśli nie pełnią żadnej niezbędnej funkcji, PPWR wywiera presję na ich eliminację.

Pusta przestrzeń również ma znaczenie

Minimalizacja opakowań zgodnie z PPWR nie ogranicza się do samego materiału opakowaniowego. Pusta przestrzeń również jest częścią tej kwestii.

W przypadku opakowań zbiorczych, transportowych i opakowań dla handlu elektronicznego art. 24 wprowadza maksymalny wskaźnik pustej przestrzeni wynoszący 50%, zgodnie z harmonogramem wdrażania określonym w rozporządzeniu. Intencja jest jasna: rozwiązaniem problemu zbędnej przestrzeni nie powinno być więcej opakowań.

Przepisy obejmują również opakowania jednostkowe. Od 12 lutego 2028 r. podmioty gospodarcze napełniające opakowania jednostkowe muszą ograniczać pustą przestrzeń do minimum niezbędnego do zapewnienia funkcjonalności opakowania, w tym ochrony produktu. Jeżeli dodatkowa przestrzeń lub wolna przestrzeń nad cieczą jest rzeczywiście potrzebna do prawidłowego działania opakowania, może być uzasadniona, ale musi mieć konkretny cel.

W przypadku IBC kwestia wolnej przestrzeni jest bardziej złożona

W przypadku IBC sytuacja jest bardziej złożona, ponieważ przepisy dotyczące transportu towarów niebezpiecznych (ADR) wymagają zachowania określonej wolnej przestrzeni.

Maksymalny stopień napełnienia wynosi od 90 do 98% pojemności IBC, w zależności od temperatury wrzenia towaru niebezpiecznego.

Ważne jest, aby odróżnić te przepisy od art. 10 PPWR. Artykuł 10 dotyczy minimalizacji masy i objętości samego projektu opakowania. Artykuł 24 dotyczy nadmiernego opakowania i pustej przestrzeni w określonych sytuacjach opakowaniowych.

Łącznie pokazują one, że minimalizacja zgodnie z PPWR jest znacznie szerszym pojęciem niż samo usunięcie kilku gramów materiału.

Opakowania wielokrotnego użytku: ważne rozróżnienie

W przypadku VARIBOX art. 24 zawiera szczególnie istotne rozróżnienie.

To rozróżnienie jest ważne w kontekście VARIBOX i PPWR. Stwierdzenie, że VARIBOX automatycznie spełnia wymogi PPWR dotyczące minimalizacji opakowań tylko dlatego, że jest wielokrotnego użytku, byłoby zbyt daleko idące.

Ponowne użycie nie zastępuje wymogu minimalizacji. Samo opakowanie wielokrotnego użytku nadal musi być odpowiednio zaprojektowane, a jego masa i objętość muszą być uzasadnione wymaganą funkcjonalnością.

Ponowne użycie staje się szczególnie interesujące w szerszym kontekście pytania o to, ile opakowań łańcuch dostaw potrzebuje w dłuższej perspektywie.

Zgodność również trzeba wykazać

Minimalizacja opakowań to coś więcej niż cel zrównoważonego rozwoju. Zgodnie z PPWR producenci i importerzy muszą być w stanie wykazać zgodność z obowiązującymi wymogami dotyczącymi opakowań.

Ocena minimalizacji jest zatem bezpośrednio powiązana z dokumentacją techniczną.

Zmienia to charakter dyskusji o minimalizacji.

Nie wystarczy już po prostu stwierdzić, że opakowanie zostało „zoptymalizowane”. Firmy muszą coraz lepiej rozumieć, co jest niezbędne, aby ich opakowania spełniały swoją funkcję, oraz potrafić uzasadnić stojące za nimi decyzje projektowe.

W przypadku opakowań przemysłowych jest to szczególnie ważne, ponieważ najlżejsze rozwiązanie nie jest automatycznie najlepsze ani najbardziej zgodne z przepisami. Bezpieczeństwo, trwałość, ochrona produktu i funkcjonalność pozostają kluczowe.

Jak ponowne użycie zmienia perspektywę

W tym miejscu historia VARIBOX nabiera szczególnego znaczenia.

Rozważmy przemysłowy łańcuch dostaw oparty na opakowaniach jednorazowych. Każda nowa dostawa wymaga kolejnego opakowania. Każde pojedyncze opakowanie można zoptymalizować: użyć mniej materiału, zmniejszyć wymiary i wyeliminować zbędną masę.

Jednak po zakończeniu jednorazowego cyklu użytkowania tego opakowania do kolejnej dostawy potrzebne jest następne.

VARIBOX wielokrotnego użytku działa inaczej.

Ten sam IBC jest zaprojektowany do wielokrotnego obiegu. Zamiast stale wprowadzać do łańcucha dostaw nowe opakowanie jednorazowe, istniejące opakowanie może zostać zwrócone i ponownie użyte.

Nie zmienia to prawnej definicji minimalizacji opakowań zawartej w art. 10. PPWR nie stanowi, że opakowanie wielokrotnego użytku automatycznie uznaje się za zminimalizowane tylko dlatego, że w okresie eksploatacji może zastąpić wiele opakowań jednorazowych.

Ponowne użycie wprowadza jednak drugą, bardzo istotną perspektywę.

W tym momencie dyskusja wykracza poza optymalizację pojedynczego opakowania i obejmuje wykorzystanie opakowań w całym łańcuchu dostaw.

Od minimalizacji pojedynczego opakowania do minimalizacji liczby opakowań

Minimalizacja opakowań i ponowne użycie nie są więc tym samym, ale mogą się wzajemnie wspierać.

PPWR wymaga od firm krytycznej oceny pojedynczego opakowania. Czy jego masa jest niezbędna? Czy jego objętość jest niezbędna? Czy każdy element konstrukcji pełni rzeczywistą funkcję? Czy unika się zbędnej pustej przestrzeni? I czy te decyzje można technicznie uzasadnić?

Ponowne użycie dodaje szerszą perspektywę na poziomie całego systemu.

Jeden VARIBOX wielokrotnego użytku może wielokrotnie pełnić swoją funkcję opakowaniową przez cały okres eksploatacji. Zamiast wprowadzać nowo wyprodukowane opakowanie jednorazowe w każdym cyklu, opakowanie pozostaje w obiegu i nadal pełni funkcję, do której zostało zaprojektowane.

To ważne rozróżnienie w kontekście minimalizacji VARIBOX. Nie należy twierdzić, że IBC wielokrotnego użytku może być po prostu cięższy dlatego, że jest wielokrotnego użytku, ani że ponowne użycie automatycznie gwarantuje zgodność z art. 10. Każdy VARIBOX nadal musi spełniać obowiązujące wymogi minimalizacji.

Szansa polega na połączeniu obu tych idei.

Zmienia to dyskusję o minimalizacji z pytania:

na znacznie szersze pytanie:

Właśnie w ten sposób opakowania wielokrotnego użytku mogą wspierać szerszy kierunek PPWR. Mniej zbędnej masy. Mniej zbędnej objętości. Mniej zbędnej pustej przestrzeni. A dzięki ponownemu użyciu — potencjalnie mniej nowych opakowań wprowadzanych do łańcucha dostaw.